Spoed? Bel 0318 724 901

Miskraam

Een miskraam is vaak een verdrietige gebeurtenis. Verschillende emoties en vragen kunnen door elkaar heen lopen. 

Wanneer je zwangerschap voor de zestiende week misloopt, noemen we dit een miskraam. Het komt betrekkelijk vaak voor, de cijfers variëren van 15 tot 80% van alle zwangerschappen. Meestal is de oorzaak een aanleg- of ontwikkelingsstoornis. De baby groeit dan niet verder. 

De placenta (moederkoek of nageboorte) sterft vaak nog niet af. Ook de productie van zwangerschapshormonen gaat nog een tijdje door. Hierdoor kun je je nog zwanger voelen en de zwangerschapstest kan nog positief blijven.

Bij de meeste miskramen wordt het vruchtje eerst geboren en komt de vruchtzak later, te herkennen als een vliesje tussen stolsels. Het vruchtje is meestal vleeskleurig en vaak goed te herkennen. Het is soms zelfs een kindje met alles erop en eraan. Soms gaat het om een lege vruchtzak. In een heel pril stadium is de groei van het vruchtje gestopt, waardoor dit niet met het blote oog waarneembaar is. Ook deze lege vruchtzak moet uitgestoten worden, maar dit is niet altijd herkenbaar door het bloedverlies. Bedenk wat je gaat doen met een heel klein kindje. je mag het overal begraven, maar ook op de foetus begraafplaats op de begraafplaats in Ede.

Bel ons: 

  • Als de maandverbanden binnen een uur helemaal doordrenkt zijn of wanneer je meerdere grote stolsels verliest (groter dan een ei).
  • Bij buikpijn, waar paracetamol niet afdoende voor is.
  • Als je koorts hebt ( > 38°C).
  • Indien je duizelig wordt.
  • Als je ongerust bent en vragen hebt.

Als er geen spontane miskraam optreedt nadat een niet intacte zwangerschap is vastgesteld bellen wij je op de afgesproken datum om te bespreken hoe het gaat en wat je wensen voor behandeling zijn.

Behandeling
Als met een echo is vastgesteld dat er sprake is van een miskraam, worden er drie mogelijke behandelingen met je besproken:
1.    Afwachten tot de miskraam spontaan optreedt.
2.    Een miskraam opwekken met behulp van medicijnen (Misoprostol).
3.    Curettage: een ingreep waarbij de gynaecoloog het zwangerschapsweefsel via de vagina en de baarmoedermond verwijdert.
De keuze is een kwestie van persoonlijke voorkeur. Alle opties hebben voor-en nadelen:

1. Afwachten tot de miskraam spontaan optreedt

Vaak is bloedverlies het eerste teken van een miskraam. Meestal komt de miskraam na dit eerste bloedverlies binnen een aantal dagen op gang, soms duurt het langer. Geleidelijk ontstaat krampende pijn in de onderbuik en neemt het bloedverlies toe, zoals bij een hevige menstruatie. In de loop van enkele uren verlies je de vruchtzak. De miskraam heeft dan plaatsgevonden. De vruchtzak is herkenbaar als een met vocht gevuld blaasje met een vliezig omhulsel. Vaak komen ook bloedstolsels vrij, die meer donkerrood en glad zijn. Als een miskraam normaal verloopt is de pijn na het verlies van de vruchtzak vrijwel direct over. Het bloedverlies vermindert snel en is vergelijkbaar met de laatste dagen van een menstruatie.

Je kunt dit spontane proces veilig afwachten omdat een spontane miskraam de natuurlijke gang van zaken is. Het geeft wel onzekerheid omdat je niet weet wanneer de miskraam plaats gaat vinden. Een ander nadeel is dat er een kleine kans bestaat dat de zwangerschap niet in zijn geheel naar buiten komt (abortus incompletus). In dat geval moet alsnog voor een andere behandeling worden gekozen.

Als je besluit om een spontane miskraam af te wachten, is het verstandig om voor jezelf na te gaan hoe lang je wilt afwachten  Afwachten kan medisch gezien geen kwaad en heeft geen gevolgen voor een nieuwe zwangerschap. Op het spreekuur spreken we af wanneer we je bellen om te horen wat je verder keuzes zijn.

2. Een miskraam opwekken met behulp van medicijnen (Misoprostol)

De miskraam wordt opgewekt door het geneesmiddel Misoprostol (oftewel Cytotec ®) vaginaal in te brengen. Dit middel is niet voor het opwekken van een miskraam geregistreerd, maar voor het voorkomen van maagzweren. Wel is uit onderzoek gebleken dat het middel effectief en veilig is voor het opwekken van een miskraam.
 
Als je voor deze behandeling kiest verwijzen we je naar de gynaecoloog. Daar krijg je de tabletten, die je thuis direct na elkaar zo diep mogelijk in de vagina inbrengt. Het is aan te raden dat je niet alleen thuis bent; het is prettig een vertrouwd persoon in de buurt te hebben. Bij de meeste mensen zal binnen 24 uur de miskraam op gang komen. Dit gaat vaak gepaard met buikpijn. Hiervoor kun je pijnstillers nemen zoals paracetamol. Het bloedverlies kan kortstondig hevig zijn, eventueel met bloedstolsels. Als bijwerkingen kunnen koorts, diarree, misselijkheid, hoofdpijn en duizeligheid voorkomen. Het omhulsel van de tabletten lost slecht op. Zodoende kun je stukjes tablet verliezen; het middel heeft dan wel zijn werk gedaan. 

Gebleken is dat bij ruim 50% van de zwangeren de miskraam op gang wordt gebracht. Als er na 1-2 dagen geen miskraam is opgetreden, kun je nog een tweede dosis van 4 tabletten inbrengen. Als dit ook geen resultaat heeft, overleggen we wat de beste optie nu is.
 
Het voordeel van deze behandeling is dat de miskraam in een verwachte periode optreedt en dat deze toch zo natuurlijk mogelijk verloopt. Tevens worden de eventuele complicaties van een curettage vermeden. Een nadeel is dat er sprake kan zijn van een niet complete miskraam of het niet optreden van de miskraam. Dan kan een curettage alsnog nodig zijn. 

3. Curretage

Voor deze ingreep ga je meestal onder algehele narcose. De gynaecoloog verwijdert via een dun buisje of schrapertje via de vagina en de baarmoedermond het zwangerschapsweefsel uit de baarmoeder. De ingreep duurt ongeveer 5 tot 10 minuten en gebeurt meestal in een dagbehandeling. Je kunt dezelfde dag weer naar huis.
 
Als voordelen worden genoemd dat het minder onzekerheid geeft dan afwachten. Het nadeel is dat er complicaties kunnen ontstaan door de ingreep. Zo kan er een perforatie ontstaan: het buisje gaat dan door de baarmoederwand.  Ook een incomplete curettage komt voor, waardoor er nog een tweede curettage nodig kan zijn. Een complicatie is bijvoorbeeld het syndroom van Asherman: hierbij ontstaan verklevingen aan de binnenzijde van de baarmoeder, die een nieuwe zwangerschap in de weg kunnen staan.

Anti-D immunoglobuline
Als je een rhesus-negatieve bloedgroep hebt, dan is het van belang dat je na een miskraam van tenminste tien weken zwangerschap (gekeken wordt naar de grootte van het vruchtje) een injectie krijgt met Anti-D immunogobuline. Het liefst binnen 48 uur na het verliezen van het vruchtje. Binnen twee weken is het ook nog zinvol om een injectie te krijgen. Dit is om te voorkomen dat je lichaam antistoffen maakt die bij een volgende zwangerschap bloedarmoede bij je baby kan veroorzaken.

Voorkomen
Er is geen mogelijkheid om een miskraam  te voorkomen. Eén miskraam is geen reden voor verder onderzoek, maar als je het enkele keren mee hebt gemaakt kunnen we bespreken wat de mogelijkheden hiervoor zijn. Zelden wordt er echter een aanwijsbare oorzaak gevonden.

Na de miskraam
Het lichamelijke herstel is meestal vlot. Je kunt nog enkele weken wat bloederige of bruine afscheiding verliezen en je moe voelen. Na vier tot acht weken kunt je weer een menstruatie verwachten.
Emotioneel kunt je echter een moeilijke tijd doormaken als gevoelens van verdriet, leegte, schuld of boosheid elkaar afwisselen. Ook als partner kun je dit in jezelf herkennen en je zult ieder voor zich én samen dit verlies moeten verwerken. Verschil in beleving kan druk op de relatie geven. Het is verstandig dit aan elkaar te vertellen. Sommigen voelen zich na enkele weken weer sterk, anderen doen daar langer over.
Heb je kortere of langere tijd na de miskraam behoefte aan een gesprek, dan mag je altijd contact met ons opnemen!

Je kunt direct de volgende cyclus weer zwanger worden. Medisch gezien is hier geen bezwaar tegen. Een nieuwe zwangerschap zal de nodige onzekerheid met zich mee brengen. Als je over tijd bent, neem dan gerust contact met ons op. We spreken dan af op welke termijn je graag een echo wilt.. Dit geeft geen garantie op een goede zwangerschap, maar het kan je misschien enigszins geruststellen in de extra spannende eerste periode. Hoe verder de zwangerschap vordert hoe kleiner de kans dat er alsnog een miskraam optreedt.

Meer weten?
KNOV: www.deverloskundige.nl/miskraam
NVOG: www.nvog.nl
Platform voor miskramen: www.miskramen.nl
Miskraam begeleiding Nederland www.miskraambegeleiding.nl

Boeken:    
Als je zwangerschap misloopt | van Buuren en W. Braam.
Tussen Iets En Niets | B. Spitz, Manu Keirse & A. Vandermeulen
Omgaan Met Een Miskraam | Manu Keirse, Annemie Vandermeulen &  Bernard Spitz 
Kindje in de wolken | van Wanda Ottens en Inge Adema
In de zee van mama’s buik | van Leen van den Berg en Femke Gerestein